یعنی ۲ نفر از متخصصان تعلیم و تربیت هم در گرایش برنامه‌ریزی درسی و هم در سایر گرایشها مطالعه و تحقیق نموده‌اند. توزیع فراوانی گرایش علمی متخصصان تعلیم و تربیت در نمودار زیر نمایش داده شده است.
نمودار ۴-الف-۱۶: توزیع فراوانی گرایش علمی متخصصان تعلیم و تربیت
ب) تجزیه و تحلیل پاسخهای بدست آمده جهت شناسایی آسیب‌های موجود در برنامه آموزش مهارتهای زندگی دوره متوسطه نظری با استفاده از آمار استنباطی
جهت شناسایی آسیب‌های موجود در برنامه آموزش مهارتهای زندگی از دیدگاه هر یک از سه گروه مورد مطالعه از روش آزمون t تک نمونه‌ای۴۲۲ (در مواردی که توزیع نرمال است)، و آزمون مجذور خی یک نمونه ای۴۲۳(در مواردی که توزیع نرمال نیست) برای ۹ عنصر کلی برنامه درسی مهارتهای زندگی مندرج در پرسشنامه استفاده شد. پژوهشگر تلاش نموده است هر یک از گویه‌های مربوط به ۹ عنصر برنامه‌ درسی مهارتهای زندگی را به تفکیک در متخصصان تعلیم و تربیت، معلمان و دانش‌آموزان شاخه نظری دبیرستان‌های عادی- دولتی شهر تهران مورد آزمون قرار دهد تا وضعیت تأیید شدن یا عدم تأیید هر یک از گویه‌های مربوط به آسیب‌های موجود در عناصر برنامه درسی مهارتهای زندگی را از دیدگاه سه گروه مورد مطالعه جویا شود.
به منظور جلوگیری از تکرار مؤلفه‌های طبقات مختلف برنامه درسی مهارتهای زندگی در جداول مختلف از واژ? گویه و شمار? گویه در طبقه مربوطه استفاده شده است که در واقع معرف سؤالات پرسشنامه می‌باشد. در توضیحات مربوط به هر جدول نام گویه‌ها نیز مورد اشاره قرار گرفته است. لازم به ذکر است که پرسشنامه پژوهش حاضر در آخر ضمیمه پایان‌نامه شده است.
جدول ۴-ب-۱: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به مؤلفه اهداف
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
الف) اهداف مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه الف-۱
۳
۴۳/۳
۱۵
۰۱۴/۰
۷۸/۲
گویه الف-۲
۳
۲۵/۳
۱۵
۲۶۱/۰
۱۶/۱
گویه الف-۳
۳
۱۸/۳
۱۵
۴۵۶/۰
۷۶/۰
گویه الف-۴
۳
۸۷/۲
۱۵
۵۸۰/۰
۵۶/۰-
کل طبقه
۳
۱۸/۳
۱۵
۲۱۶/۰
۱۶/۱
همانطور که در جدول دیده می‌شود اختلاف میانگین گویه‌های اهداف مهارتهای زندگی (به جز گویه الف-۱) از دیدگاه متخصصان در سطح ۰۵/۰ و با درجه آزادی ۱۵ معنی‌دار نیست. همچنین مقادیر میانگین تجربی گویه‌ها از میانگین نظری (فرضی) آنها به استثنای گویه الف-۴ بیشتر است. این امر نشان‌دهنده این واقعیت است که اهداف درس مهارتهای زندگی براساس نیازهای دانش‌آموزان طراحی شده است ولی اهداف این درس براساس نیازهای جامعه‌ای که دانش‌آموزان در آن زندگی می‌کنند طراحی نشده است و علاوه بر آن هدف‌های برنامه آموزش مهارتهای زندگی پاسخگوی نیازهای دانش‌آموزان در جامعه آینده نخواهد بود. از طرف دیگر اطلاعات حاصل از گویه الف-۴ نشان می‌دهد که هدفهای درس مهارتهای زندگی به تغییرات اساسی (اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی) که در جامعه در حال وقوع است توجه کافی نکرده است. همچنین با توجه به عنصر هدف به طور کلی، می‌توان دریافت که متخصصان تعلیم و تربیت بر این باروند که اهداف برنامه آموزش مهارتهای زندگی دوره متوسطه به درستی طراحی نشده است.
جدول ۴-ب-۲: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به عنصر مواد آموزشی برنامه درسی
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
ب) مواد آموزشی مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه ب-۱
۳
۶۲/۳
۱۵
۰۰۷/۰
۱۰/۳
گویه ب-۲
۳
۵۶/۳
۱۵
۰۱۴/۰
۷۶/۲
گویه ب-۳
۳
۱۲/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۲۶/۶
کل طبقه
۳
۷۷/۳
۱۵
۰۰۰/۰
۷۰/۵
همانطور که مشاهده می‌شود مقدار t بدست آمده مربوط به مواد آموزشی در برنامه آموزش مهارتهای زندگی در سطح ۰۵/۰ و با درجه آزادی ۱۵، ۷۰/۵ و معنی‌دار است. همچنین مقادیر میانگین تجربی از میانگین نظری در همه گویه‌های مربوط به مواد آموزشی بیشتر می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت که نگرش متخصصان تعلیم و تربیت در این زمینه عبارت است از:
۱. مواد آموزشی گروهی (فیلم، پوستر، اسلاید) تا حد زیادی یادگیری مفاهیم درس مهارتهای زندگی را برای دانش‌آموزان آسان می‌کند.
۲. مواد آموزشی انفرادی (برگه‌های تمرین، مواد کمکی، کتاب درسی و…) نیز یادگیری مفاهیم درس مهارتهای زندگی را برای دانش‌آموزان تسهیل می‌کند.
۳. متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که انتخاب مواد آموزشی بایستی براساس علایق دانش‌آموزان صورت گیرد یعنی خود دانش‌آموزان نیز در انتخاب مواد آموزشی شرکت داشته باشند.
تمامی گویه‌های مربوط به مواد آموزشی برنامه درسی مهارتهای زندگی نیز مؤید مطالب فوق است.
جدول ۴-ب-۳: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به مؤلفه محتوای برنامه درسی
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
ج) محتوای مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه ج-۱
۳
۱۲/۳
۱۵
۴۹۷/۰
۶۹/۰
گویه ج-۲
۳
۷۵/۲
۱۵
۳۳۳/۰
۰۰۰/۱-
گویه ج-۳
۳
۱۸/۳
۱۵
۵۰۹/۰
۶۷۶/۰
گویه ج-۴
۳
۳۷/۳
۱۵
۰۸۳/۰
۸۶۱/۱
گویه ج-۵
۳
۵۰/۳
۱۵
۰۱۵/۰
۷۳/۲
گویه ج-۶
۳
۱۲/۳
۱۵
۶۵۲/۰
۴۶۰/۰
گویه ج-۷
۳
۲۵/۳
۱۵
۲۶۱/۰
۱۶۸/۱
گویه ج-۸
۳
۴۳/۳
۱۵
۰۸۹/۰
۸۱۵/۱
کل طبقه
۳
۲۱/۳
۱۵
۲۴۸/۰
۲۰۲/۱
همانطور که مشاهده می‌شود مقادیر t بدست آمده در تمام گویه‌ها به جز گویه ج-۵، حاکی از آن است که هیچ اختلاف معناداری بین میانگین گویه‌های محتوای مهارتهای زندگی در سطح ۰۵/۰ و با درجه آزادی ۱۵ وجود ندارد. همچنین میانگین تجربی با میانگین نظری گویه‌ها اختلاف زیادی ندارد. بنابراین می‌توان گفت که نگرش متخصصان تعلیم و تربیت نسبت به محتوای برنامه آموزش مهارتهای زندگی عبارت است از:
۱. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی با فرهنگ جامعه (آداب و رسوم و ارزشهای اجتماعی) تناسب ندارد.
۲. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی متناسب با پیشرفتهای علمی ]و تکنولوژیکی[ در سطح جامعه جهانی نیست.
۳. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی با مسائل و مشکلات جامعه تناسب ندارد.
۴. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی با نیازها ]و رغبت‌های[ دانش‌آموزان تناسب ندارد.
۵. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی با توانایی‌های یادگیری دانش‌آموزان تناسب دارد یعنی مفاهیم این درس تا حد زیادی برای دانش‌آموزان قابل یادگیری (فهم) است.
۶. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی با زندگی واقعی دانش‌آموزان تناسب ندارد.
۷. محتوای برنامه درسی مهارتهای زندگی به یادگیری سایر دروس کمک نمی‌کند.
۸. بین محتوای ارائه شده در درس مهارتهای زندگی ارتباط منطقی و همگرایی وجود ندارد.
جدول ۴-ب-۴: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به مؤلفه فعالیتهای یادگیری برنامه درسی
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
د) فعالیتهای یادگیری مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه د-۱
۳
۳۷/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۸۸/۸
گویه د-۲
۳
۱۸/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۲۵/۷
گویه د-۳
۳
۴۳/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۱۳/۹
گویه د-۴
۳
۵۰/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۶۱/۱۱
گویه د-۵
۳
۵۰/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۶۱/۱۱
کل طبقه
۳
۴۰/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۸۳/۱۱
همانطور که مشاهده می‌شود مقدار t بدست آمده مربوط به فعالیتهای یادگیری برنامه درسی مهارتهای زندگی در سطح ۰۵/۰ و با درجه آزادی ۱۵، ۸۳/۱۱ و معنی‌دار است. همچنین مقادیر میانگین تجربی گویه‌ها از میانگین نظری آنها بیشتر است. این امر نشان‌دهنده این واقعیت است که براساس دیدگاه متخصصان: – فعالیت‌های یادگیری باید طوری انتخاب شود که فرصت لازم را برای تمرین هر یک از مهارتها در اختیار دانش‌آموزان قرار دهد.
– فعالیت‌های انتخاب شده برای یادگیری درس مهارتهای زندگی بایستی با علایق و نیازهای دانش‌آموزان تناسب داشته باشد.
– فعالیتهای یادگیری انتخاب شده برای یادگیری مفاهیم درس مهارتهای زندگی بایستی با معلومات و تجارب فعلی دانش‌آموزان تناسب داشته باشد.
– در انتخاب فعالیتها برای یادگیری مفاهیم درس مهارتهای زندگی بایستی به آمادگی (عقلی، جسمی، اجتماعی و عاطفی) دانش‌آموزان توجه شود.
– در انتخاب فعالیتهای یادگیری خود دانش‌آموزان نیز شرکت فعال داشته باشند.
جدول ۴-ب-۵: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به مؤلفه راهبردهای تدریس برنامه درسی
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
ذ) شیوه‌های تدریس مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه ذ-۱
۳
۳۱/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۴۵/۷
گویه ذ-۲
۳
۴۳/۳
۱۵
۰۰۰/۰
۱۳/۹
گویه ذ-۳
۳
۵۰/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۶۱/۱۱
گویه ذ-۴
۳
۶۸/۳
۱۵
۰۰۳/۰
۴۶/۳
کل طبقه
۳
۲۳/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۷۹/۹
همانطور که داده‌های جدول (۴-ب-۵) نشان می‌دهد مقدار t بدست آمده مربوط به راهبردهای تدریس مهارتهای زندگی در سطح ۰۵/۰ و با درجه آزادی ۱۵، ۷۹/۹ و معنادار است. همچنین مقادیر میانگین تجربی گویه‌ها از میانگین نظری آنها بیشتر است. لذا می‌توان گفت که متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که:
– بکارگیری روشهای تدریس فعال، درگیری دانش‌آموزان را در فرایند یادگیری افزایش می‌دهد.
– روشهای تدریس بایستی با علایق (خواسته‌ها و ادراکات) دانش‌آموزان سازگار باشد.
– روش‌های تدریس معلم بایستی فرصتهایی را برای دانش‌آموزان فراهم کند تا بطور عملی مهارتهای زندگی را تجربه کنند.
– روشهای تدریس معلم بایستی شرایطی را فراهم کند تا دانش‌آموزان آزادی عمل بیشتری را در یادگیری مفاهیم درس مهارت های زندگی داشته باشند یعنی خود دانش‌آموزان بدون کنترل و مشاهده مستقیم معلم نبض یادگیری را در دست گیرند.
همچنین داده‌های جدول نشان می‌دهد که تمام گویه‌های مربوط به شیوه‌های تدریس از دیدگاه متخصصان تعلیم و تربیت مهم ارزیابی شده است.
جدول ۴-ب-۶: نتایج آزمون t تک‌نمونه‌ای مربوط به مؤلفه ارزشیابی از برنامه درسی
مهارتهای زندگی در گروه متخصصان تعلیم و تربیت
ر) ارزشیابی مهارتهای زندگی
میانگین نظری
میانگین تجربی
df
Sig
t
گویه ر-۱
۳
۱۲/۴
۱۵
۰۰۰/۰
۰۰۰/۹
گویه ر ـ ۲
۳
۹۳/۳
۱۵
۰۰۱/۰
۳۹/۴
گویه ر-۲
۳
۵۶/۳
۱۵
۰۳۴/۰
۳۳/۲
کل طبقه
۳
۸۷/۳
۱۵
۰۰۰/۰
۰۱۲/۶
مقادیر t جدول با درجه آزادی ۱۵، نشان‌دهنده معناداری اختلاف میانگین گویه‌های مؤلف? ارزشیابی در سطح ۰۵/۰ است. همچنین میانگین تجربی همه گویه‌ها از میانگین نظری بیشتر می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت متخصصان تعلیم و تربیت بر این باورند که: ـ ارزشیابی در درس مهارتهای زندگی بایستی بر اساس مشارکت و همکاری معلم و دانش آموزان شکل گیرد. – ارزیابی فرایند یادگیری دانش‌آموزان نسبت به ارزیابی محصول

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید